Tại các kỳ họp HĐND TP Đà Nẵng, ông Nguyễn Bá Thanh từng nhiều lần công bố việc lãnh đạo TP từ chối các dự án FDI lên đến hàng tỉ USD vì có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường (Ảnh tư liệu: HC)

Như tin đã đưa, sáng 4/8, Đoàn đại biểu Quốc hội khóa 14 (nhiệm kỳ 2016 – 2021) đơn vị TP Đà Nẵng đã có buổi tiếp xúc cử tri các quận Hải Châu, Thanh Khê, Sơn Trà và Ngũ Hành Sơn. 

Tại đây, nhiều cử tri đã bày tỏ bức xúc, phẫn nộ về vụ ô nhiễm môi trường nghiêm trọng tại 4 tỉnh Bắc miền Trung do Formosa Hà Tĩnh gây ra.

Cùng với nhiều cử tri khác, ông Đặng Văn Phương (cựu chiến binh 81 tuổi ở phường Hòa Cường Bắc, quận Hải Châu) đặt vấn đề: Trong 70 năm tới, ai bảo đảm dự án Formosa sẽ không xả thải độc hại ra môi trường nữa? Vừa rồi có ý kiến chuyển đổi ngành nghề cho ngư dân nhưng cử tri nơi ông sinh sống không đồng tình vì ngư dân là phải bám biển, bây giờ chuyển họ đi đâu. Chưa kể ngư dân bám biển không chỉ đánh bắt hải sản mà còn vấn đề bảo vệ ngư trường, bảo vệ vùng biển của Tổ quốc.

Cử tri Đặng Văn Phương nhấn mạnh: “Về việc này tôi cũng xin nói thêm, cử tri Đà Nẵng rất cám ơn cố Bí thư, Chủ tịch HĐND TP Nguyễn Bá Thanh đã cự tuyệt dự án này vì ổng biết sẽ ảnh hưởng môi trường rất lớn nên không nhận. Kể cả sau đó ổng cũng không nhận các dự án nhà máy giấy, nhà máy dệt nhuộm nữa...!”.

Việc lãnh đạo TP Đà Nẵng từng nhiều lần từ chối các dự án FDI có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường dù các dự án này có mức vốn đầu tư rất lớn cũng từng được chính ông Nguyễn Bá Thanh vài lần công bố tại các kỳ họp HĐND TP Đà Nẵng cũng như tại một số buổi làm việc với các nhà đầu tư nước ngoài đến tìm hiểu cơ hội đầu tư trên địa bàn.

Theo đó, hồi năm 2007, ông Nguyễn Bá Thanh cùng lãnh đạo TP Đà Nẵng từng quyết định từ chối ít nhất 2 dự án FDI có tổng vốn đầu tư lên đến gần 4 tỉ USD. Trong đó có dự án xây dựng nhà máy thép của liên doanh China Steel Corporation (Đài Loan) - Sumitomo Metal Industries Corp (Nhật) và dự án nhà máy sản xuất bột giấy của Nhật.

Sau đó, ông Nguyễn Bá Thanh còn tiếp tục từ chối dự án xây dựng nhà máy dệt nhuộm của một Công ty Hàn Quốc với số vốn đầu tư khoảng 200 triệu USD và một Công ty khác của Hàn Quốc cũng đặt vấn đề cần 30ha đất để xây dựng khu liên hợp dệt nhuộm, do hai dự án này có công đoạn nhuộm có khả năng gây ô nhiễm môi trường.

Mặc dù cử tri Đặng Văn Phương có phần nhầm lẫn rằng trong số các dự án mà Đà Nẵng từng từ chối có dự án nhà máy thép của Formosa nhưng rõ ràng, nếu các dự án nêu trên không bị ông Nguyễn Bá Thanh cùng lãnh đạo Đà Nẵng mạnh mẽ khước từ thì có thể đến nay TP này cũng phải lãnh những hậu quả môi trường chẳng khác gì Formosa!

Sáng 4/8, PV Infonet đã gọi điện cho ông Trần Văn Minh (nguyên Chủ tịch UBND TP Đà Nẵng nhiệm kỳ 2006 – 2011, sau đó tiếp tục được bầu giữ chức vụ này nhiệm kỳ 2011 – 2016 nhưng tháng 8/2011 thì được điều động ra giữ chức Phó trưởng Ban Tổ chức Trung ương) để tìm hiểu thêm về việc lãnh đạo Đà Nẵng từ chối dự án nhà máy thép 2 tỉ USD của Đài Loan hồi năm 2007.

Ông Trần Văn Minh cho hay, dự án này được Bộ KH-ĐT giới thiệu cho TP Đà Nẵng. Tuy nhiên sau khi xem xét, ông Nguyễn Bá Thanh nhận thấy dự án có nguy cơ gây ô nhiễm cao, không phù hợp với định hướng phát triển bền vững của TP nên đã thống nhất với lãnh đạo TP quyết định từ chối, dù khi đó và cả đến hiện nay Đà Nẵng vẫn đang rất “khát” vốn FDI.

Thay mặt Đoàn đại biểu Quốc hội đơn vị TP Đà Nẵng phát biểu tại buổi tiếp xúc của tri sáng 4/8, ông Đinh Thế Huynh, Thường trực Ban Bí thư bày tỏ: “Tôi rất xúc động khi nghe các bác ghi nhận sự sáng suốt của đồng chí cố Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND TP Đà Nẵng Nguyễn Bá Thanh đã từ chối mấy dự án gây ô nhiễm môi trường. Đã đến lúc chúng ta không thể thu hút đầu tư với bằng mọi giá. Cái gì làm ô nhiễm môi trường, không tạo ra giá trị gia tăng cao thì phải nói “Không”!”.

Ông Đinh Thế Huynh nhấn mạnh thêm, từ tinh thần của ông Nguyễn Bá Thanh, TP Đà Nẵng cần tiếp tục thu hút mạnh mẽ các dự án đầu tư, nhưng với những dự án gây ô nhiễm môi trường thì phải kiên quyết không. Những dự án không tạo ra giá trị gia tăng cao cũng kiên quyết không. Chỉ có những dự án công nghệ cao, tạo ra giá trị gia tăng cao và giữ sạch được môi trường thì trải thảm đỏ để đón các nhà đầu tư.

“Formosa là một sự cố nghiêm trọng ảnh hưởng đến môi trường không chỉ trước mắt mà lâu dài. Khắc phục hậu quả môi trường là rất gian truân, rất vất vả. Hậu quả lớn lắm. Có thể nói sự cố Formosa là bài học lớn, đau xót, cay đắng để chúng ta không được quên rằng phát triển kinh tế nhưng phải đi đôi với bảo vệ môi trường. Đây là bài học mà chúng ta phải hết sức thấm thía!” – ông Đinh Thế Huynh nhấn mạnh.

Thông tin trung tâm hành chính (TTHC) 2.000 tỉ đồng “thiếu oxy”, có thể di dời sau ba năm đưa vào sử dụng, vẫn còn nhiều ý kiến khác nhau.

Oxy trong tòa nhà “chập chờn”

Trao đổi với Pháp Luật TP.HCM, ông Trần Đình Quỳnh (Chánh Văn phòng UBND TP Đà Nẵng) cho hay khi xây dựng thì đều có tính toán các phương án cấp khí tươi cho tòa nhà. Việc vận hành khí tươi bơm vào tòa nhà là hoàn toàn tự động và do ban quản lý tòa nhà điều khiển.

“Thực tế là có lúc thiếu oxy nhưng không phải lúc nào cũng thiếu. Sự việc không có gì đáng nghiêm trọng, chỉ ảnh hưởng rất nhỏ. Công chức, viên chức vẫn làm việc trong tòa nhà bình thường” - ông Quỳnh nói.

Để khắc phục tình trạng “chập chờn” khí tươi nói trên, ông Quỳnh cho biết hiện UBND TP Đà Nẵng đang giao cho Sở Xây dựng và ban quản lý tòa nhà cùng các đơn vị liên quan nghiên cứu, tính toán phương án trổ cửa sổ để lấy khí trời.

Cũng vấn đề trên, ông Thái Bá Cảnh (Giám đốc Sở KH&CN TP Đà Nẵng) cho biết trong năm nay chưa có báo cáo nào về việc thiếu khí tươi trong tòa nhà TTHC. “Tuy nhiên, năm 2015 thì có hiện tượng trên nhưng TP đã chỉ đạo khắc phục xong” - ông Cảnh cho biết.

Về việc di dời TTHC, ông Cảnh nói: “Đó chỉ mới là nghiên cứu thô, chứ chưa có đề án để phân tích cụ thể về những thuận lợi, khó khăn. Chưa có đánh giá tổng quát. Thành ủy cũng chỉ mới đề cập để nghiên cứu thôi nên chưa thể nói lên được điều gì” - ông Cảnh nói.

Cũng theo ông Thái Bá Cảnh, khi thiết kế các đơn vị đều đã có tính toán phương án cung cấp khí cho tòa nhà. So với các tòa nhà trên thế giới thì tòa nhà của Đà Nẵng “ăn thua gì”. “Tôi đang làm việc tại tầng 22 của tòa nhà và vẫn thấy bình thường” - ông Cảnh nói.

Người dân đến thực hiện các giao dịch tại tòa nhà TTHC TP Đà Nẵng. Ảnh: LÊ PHI 

Tòa nhà TTHC TP Đà Nẵng hình trái bắp (trái). Ảnh: LÊ PHI

Đã từng có ý kiến phản đối

Một cựu lãnh đạo TP khi trao đổi về tòa nhà TTHC cho biết khi bàn phương án xây tòa nhà TTHC, ông và một số người đã có ý kiến phản đối thiết kế như hiện hành. Tuy nhiên, lãnh đạo TP khi đó vẫn kiên quyết xây dựng và chọn phương án “trái bắp”.

“Lúc ấy, TP cũng đề ra phương án bán các trụ sở của các sở, ban ngành để lấy thêm nguồn kinh phí bù vào xây dựng tòa nhà TTHC. Nhưng hiện nay việc này chưa thuận lợi như tính toán. Giờ không những không thu tiền được từ việc bán các công sở này mà TP lại phải chi thêm tiền cải tạo, xây dựng để đưa thêm một số cơ quan vào nữa” - vị này nói.

Cũng theo vị nguyên lãnh đạo, việc di dời TTHC đến chỗ mới là chuyện không hề dễ dàng, bởi hiện tại tòa nhà TTHC vẫn chưa thanh quyết toán, kiểm toán chưa xong...

Kiến trúc sư Hoàng Quang Huy, Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Đà Nẵng, cũng cho hay ông đã từng phản đối việc xây dựng tòa nhà TTHC khi TP lấy ý kiến chuyên gia. “Tôi và một số người khác cho rằng nó không phù hợp, không tạo ra sự uy nghiêm của một cơ quan công quyền. Nếu gặp sự cố cháy nổ cũng sẽ gặp nhiều khó khăn trong xử lý. Có thể nói rằng không ở đâu xây dựng TTHC như Đà Nẵng đã làm. Việc bố trí khu hành chính tập trung phải đảm bảo có không gian, tiện lợi cho người dân đến làm việc nhưng tòa nhà này không đáp ứng được” - ông Huy nói.

Phục vụ dân đâu chỉ phải nằm ở hoành tráng

Ông Đặng Công Ngữ, nguyên Giám đốc Sở Nội vụ TP, cho rằng trong cải cách hành chính có việc hiện đại hóa công sở nhưng không đồng nghĩa với việc phải xây nhà cao to, hoành tráng. Công sở là để phục vụ tốt hơn, thuận lợi hơn những nhu cầu của nhân dân. TTHC tập trung là để phục vụ nhân dân tốt hơn, để dân không phải đi lại nhiều mà chỉ cần giao dịch một chỗ.

“Tuy nhiên, việc xây dựng trụ sở to cao, nhiều tiền như thế thì có hiệu quả hay không? Hiệu quả trong việc xây dựng tòa nhà được đo bằng kết quả cộng với chi phí. Nếu kết quả anh làm được thấp mà chi phí cao quá thì nền hành chính công cũng không đạt được mục tiêu. Như vậy, tòa nhà TTHC của TP là 2.000 tỉ đồng thì hiệu quả nó có tương xứng, hiệu quả?”. Ông Ngữ đặt vấn đề như thế và cho rằng: “Bây giờ TP đặt ra ý định di dời TTHC thì phải thảo luận nhiều. Không đơn giản muốn là làm được vì phải cân nhắc đến tính hiệu quả, hiệu lực” - ông Ngữ nói.